سنسور دریچه گاز زیمنس جدید وسط مثبت

سنسور دریچه گاز زیمنس جدید وسط مثبت یک حسگر موقعیت دریچه گاز (Throttle Position Sensor) از نسل جدید برند زیمنس است که بر روی بدنه دریچه گاز (Throttle Body) نصب می‌شود و وظیفه اصلی آن اندازه‌گیری لحظه‌ای زاویه باز شدن پروانه دریچه گاز و تبدیل آن به یک سیگنال ولتاژ آنالوگ برای ECU می‌باشد.

وجه تمایز این مدل، پین وسط مثبت (Middle Positive) بودن آن است، بدین معنا که در کانکتور سه پایه آن، پایه وسط به عنوان تغذیه ۵ ولت مثبت از ECU، یکی از پایه‌های کناری به عنوان زمین (GND) و پایه دیگر به عنوان خروجی سیگنال (Signal Output) عمل می‌کند. این آرایش سیم‌کشی به ECU این امکان را می‌دهد تا با دقت بالایی ولتاژ خروجی را که معمولاً در حالت درجا (دریچه گاز بسته) حدود ۰.۵ تا ۰.۷ ولت است و با فشردن پدال گاز به صورت خطی تا حدود ۴.۵ ولت (دریچه کاملاً باز) افزایش می‌یابد، تفسیر کند. سنسور از یک پتانسیومتر مقاومتی با کیفیت بالا یا گاهی از فناوری اثر هال بدون تماس (Contactless) ساخته شده که مقاومت سایشی بسیار پایین‌تری دارد و طول عمر آن را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. ECU با دریافت این سیگنال در کنار سیگنال‌های دیگر مانند سنسور مپ، دور موتور و دمای هوا، استراتژی پاشش سوخت (در حالت بنزین) و گاز (در حالت دوگانه‌سوز) را تعیین می‌کند. یکی از وظایف مهم این سنسور، تشخیص وضعیت‌های خاص مانند شتابگیری ناگهانی (پایین رفتن سریع پدال) برای تزریق سوخت اضافه (Acceleration Enrichment) و یا حالت قطع سوخت در زمان بسته بودن دریچه گاز و دور بالای موتور (Deceleration Fuel Cut-Off) است. در خودروهای دوگانه‌سوز که با گاز مایع کار می‌کنند، ECU گاز به شدت به سیگنال دقیق این سنسور وابسته است، زیرا تغییرات سریع موقعیت دریچه گاز باعث تغییر لحظه‌ای بار موتور می‌شود و اگر ECU گاز نتواند به موقع میزان پاشش گاز را افزایش یا کاهش دهد، مخلوط گاز و هوا لحظه‌ای دچار فقر یا غنای شدید می‌شود که با ریپ زدن، لرزش و کاهش شتاب خود را نشان می‌دهد. خرابی سنسور دریچه گاز زیمنس جدید وسط مثبت معمولاً با علائمی مانند نوسان دور آرام (پایین و بالا رفتن دور موتور در حالت درجا)، شتابگیری ضعیف و ریپ زدن (به‌ویژه در حالت گاز و در دورهای میانی)، تأخیر در پاسخ به پدال گاز (Lag)، افزایش مصرف سوخت، روشن شدن چراغ چک با کدهای خطای P0120 (مدار سنسور موقعیت دریچه گاز)، P0121 (محدوده/عملکرد) و P0122 (ولتاژ پایین) بروز می‌کند. همچنین سایش موضعی مسیر پتانسیومتر می‌تواند باعث ایجاد نقاط کور (Flat Spot) در سیگنال شود که در آن نقاط، ECU موقعیت واقعی دریچه را گم می‌کند. برای عیب‌یابی این سنسور، ابتدا با سوئیچ باز، ولتاژ تغذیه ۵ ولت بین پایه وسط (مثبت) و پایه زمین (معمولاً یک سمت) با مولتی‌متر اندازه‌گیری شود. سپس با اتصال مولتی‌متر بین پایه سیگنال و زمین، در حالی که به‌آرامی پدال گاز را فشار می‌دهید، افزایش نرم و بدون پرش ولتاژ از حدود ۰.۵ ولت تا ۴.۵ ولت بررسی گردد.

هرگونه جهش ناگهانی، افت ولتاژ یا نوسان نشانه خرابی سنسور است. تعویض این سنسور باید با نمونه اصلی زیمنس با کد فنی یکسان صورت گیرد، زیرا نمونه‌های تقلبی دارای منحنی ولتاژ نادرست و طول عمر کوتاه هستند. هنگام نصب، سنسور باید به‌درستی با محور پروانه دریچه گاز جفت شود و پیچ‌های آن با گشتاور ملایم بسته شوند. تنظیم ولتاژ پایه (Idle Voltage) معمولاً با چرخاندن آرام بدنه سنسور در شیارهای نصب انجام می‌شود تا ولتاژ درجا دقیقاً ۰.۶ ولت شود. این سنسور با دقت بالا و قابلیت اطمینان، نقش غیرقابل انکاری در راندمان و لذت رانندگی خودروهای دوگانه‌سوز ایفا می‌کند.