سنسورمپ ساژم ریل دار راست گرد ( پرایدی)

سنسور مپ ساژم ریل دار راست گرد که در بازار ایران به دلیل کاربرد گسترده بر روی خودروهای پراید به سنسور مپ پرایدی نیز معروف است، یکی از حسگرهای حیاتی در سیستم مدیریت موتور پرایدهای مجهز به ECU ساژم می‌باشد که بر روی ریل سوخت یا مستقیماً روی منیفولد ورودی هوا نصب می‌شود و وظیفه اصلی آن اندازه‌گیری لحظه‌ای فشار مطلق هوای داخل منیفولد (MAP) و تبدیل آن به یک سیگنال ولتاژ آنالوگ برای ECU ساژم است. این سنسور با بدنه‌ای از جنس پلاستیک مهندسی مقاوم در برابر حرارت و لرزش، دارای یک ورودی فشار به‌صورت یک نافی (Nipple) است که توسط یک شلنگ سیلیکونی به منیفولد هوا متصل می‌شود و فشار هوای داخل منیفولد را به یک دیافراگم داخلی و یک مدار پیزومقاومتی یا استرین گیج منتقل می‌کند.

خروجی این سنسور یک ولتاژ متغیر بین ۰.۵ ولت (در خلأ کامل یا دور آرام که فشار منیفولد پایین است) تا حدود ۴.۵ ولت (در فشار اتمسفر یا زمانی که دریچه گاز کاملاً باز است و فشار منیفولد بالا می‌رود) می‌باشد که بر روی سه پایه آن شامل تغذیه ۵ ولت از ECU (معمولاً سیم قرمز)، زمین (سیم مشکی) و خروجی سیگنال (سیم سفید یا سبز) منتقل می‌شود. ECU ساژم با دریافت این سیگنال، بار موتور را تشخیص داده و بر اساس آن زمان پاشش انژکتورها و زمان جرقه‌زنی را به طور دقیق محاسبه می‌کند. در خودروهای دوگانه‌سوز که با گاز مایع (LPG) کار می‌کنند، این سنسور نقش بسیار حیاتی‌تری ایفا می‌کند، زیرا ECU گاز (یا شبیه‌ساز) از سیگنال مپ برای تعیین چگالی هوای ورودی و محاسبه میزان گاز مورد نیاز برای پاشش استفاده می‌کند. اگر سنسور مپ معیوب شود و ولتاژ نادرستی به ECU ارسال کند، نسبت مخلوط گاز و هوا به شدت مختل می‌شود؛ ممکن است مخلوط بیش از حد فقیر شود که منجر به احتراق داغ، ناک زدن، سوختن سوپاپ‌ها و آسیب جدی به موتور می‌شود، یا بیش از حد غنی گردد که با افزایش مصرف سوخت، دود سیاه و آلایندگی بالا همراه است.

خرابی این سنسور معمولاً با علائمی مانند نوسان شدید دور آرام (به‌ویژه در حالت گاز و هنگام توقف)، شتابگیری ضعیف و ریپ زدن زیر بار، افزایش محسوس مصرف سوخت (تا ۲۰ درصد)، خاموش شدن ناگهانی موتور پس از استارت، بوی سوخت خام از اگزوز و روشن شدن چراغ چک با کدهای خطای P0105 (مدار سنسور مپ)، P0107 (ولتاژ پایین) یا P0108 (ولتاژ بالا) بروز می‌کند. همچنین نشتی در شلنگ رابط بین منیفولد و سنسور می‌تواند علائمی کاملاً مشابه خرابی خود سنسور ایجاد کند، بنابراین قبل از تعویض سنسور، حتماً باید سلامت شلنگ و اتصالات آن بررسی شود. برای تست سنسور مپ ساژم ریل دار راست گرد، ابتدا با یک مولتی‌متر ولتاژ تغذیه ۵ ولت (بین سیم قرمز و مشکی) را بررسی کنید که باید دقیقاً ۵ ولت باشد. سپس ولتاژ خروجی سیگنال (بین سیم سفید/سبز و مشکی) را در حالت‌های مختلف موتور اندازه بگیرید: در حالت سوییچ باز و موتور خاموش (فشار اتمسفر)، ولتاژ باید حدود ۳.۸ تا ۴.۵ ولت باشد؛ در دور آرام که خلأ منیفولد زیاد است، ولتاژ باید به ۱.۰ تا ۱.۵ ولت کاهش یابد؛ و با گاز دادن ناگهانی، ولتاژ باید سریعاً به سمت ۴.۵ ولت افزایش یابد. اگر ولتاژ در یک مقدار ثابت بماند یا خارج از این محدوده‌ها باشد، سنسور معیوب است. همچنین می‌توان با یک دستگاه دیاگ، پارامتر فشار مطلق منیفولد (MAP) را مشاهده کرد و آن را با فشار واقعی بارومتر مقایسه نمود. تعویض سنسور باید با نمونه اصلی ساژم با همان جهت گردش (راست گرد) و کد فنی یکسان انجام شود، زیرا سنسورهای مپ ساژم در دو جهت راست گرد و چپ گرد (مخصوص پژو) طراحی شده‌اند و جهت نصب آن‌ها بر اساس موقعیت قرارگیری ریل سوخت و شلنگ رابط تعیین می‌شود و استفاده از نمونه اشتباه ممکن است باعث کشیدگی یا تا شدن شلنگ و اختلال در سیگنال شود. نمونه‌های اصلی ساژم با بسته‌بندی شرکتی، هولوگرام و دقت بالا عرضه می‌شوند و نمونه‌های تقلبی چینی با ولتاژ خروجی نادرست و دیافراگم بی‌کیفیت، می‌توانند باعث بدسوزی و آسیب به موتور شوند. نصب سنسور با استفاده از یک شلنگ نو و بست‌های محکم انجام می‌شود تا از هرگونه نشتی هوا جلوگیری گردد. تعویض دوره‌ای و سرویس به‌موقع این سنسور (هر ۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر) در پرایدهای دوگانه‌سوز، عملکرد نرم موتور و مصرف سوخت بهینه را تضمین می‌کند.